"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ" (၃) ကြိမ်။
"အနန္တောအနန္တငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့"
နမော ဗုဒ္ဓဿ - သစ္စာလေးပါး မြတ်တရားကို ပိုင်းခြားထင်ထင် သိမြင် တော်မူသော ရှင်တော် မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးအား နမော - ရည်ညွှတ် သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာ မြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင် ဘုရား။
နမော ဓမ္မဿ - မဂ်လေးတန်၊ ဖိုလ်လေးတန်၊ နိဗ္ဗာန် ပရိယတ် ဆယ်ပါးသော တရားတော်မြတ်အား။ နမော - ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
နမော သံဃဿ - မဂ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဖိုလ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဤ ရှစ်ပါးသော အရိယာ သံဃာတော်မြတ်အား။ နမော - ရည်ညွှတ် သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံ မိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
နမော မာတာပိတုဿ - မိဘနှစ်ပါးအား။ နမော - ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာ မြတ်နိုးလက်စုံ မိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
နမော အာစရိယဿ - ဝိပဿနာ ဉာဏ်မျက်စိနှစ်ကွင်း အလင်းရအောင် သစ္စာလေးပါးတရားတော်နှင့် ကုသပေးတော်မူသော ကျေးဇူးတော်ရှင် မိုးကုတ်ဆရာတော် ဘုရား ကြီး နှင့် မုံလယ်ဆရာတော် ဘုရားကြီးအား။ နမော - ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာ ဖြင့် ပန်ထွာ မြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
ယနေ့ဟာ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ (၄) ရက်နေ့ ဖြစ်ပါတယ်။ ဦးဇင်းတို့ ဩဂုတ်လရဲ့ Theme ဖြစ်တဲ့ "သမာဓိနှင့် အာရုံစူးစိုက်မှု" ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်အောက်မှာ ဒီနေ့ ဆွေးနွေးမယ့် အကြောင်းအရာကတော့ တော်တော်လေး စိတ်ဝင်စားဖို့ ကောင်းသလို၊ သိပ္ပံနဲ့ အဘိဓမ္မာ ပေါင်းစပ်ထားတဲ့ နယ်ပယ်တစ်ခုလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ခေါင်းစဉ်ကတော့ "ဓာတ်တော်နှင့် စိတ်တည်ငြိမ်မှုလှိုင်းများ" (Relics and Alpha Brain Waves) ဖြစ်ပါတယ်။ ဒကာ ဒကာမတို့ ဘုရားဖူးသွားတဲ့အခါ၊ ဒါမှမဟုတ် ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်ထဲ ဝင်လာပြီး ဓာတ်တော်တွေကို ဖူးမြော်လိုက်ရတဲ့အခါ စိတ်ထဲမှာ ဘာဖြစ်သွားလဲ။ "အေးခနဲ" ဖြစ်သွားတယ် မဟုတ်လား။ ရင်ထဲက အပူမီးတွေ ငြိမ်းပြီး တစ်ကိုယ်လုံး ပေါ့ပါးသွားသလို ခံစားရတယ်။ အဲဒါကို သာမန်အားဖြင့် "သဒ္ဓါတရားကြောင့် ကြည်နူးတာပါ" လို့ ပြောကြပေမယ့်၊ အဘိဓမ္မာ သဘောတရားအရ ကြည့်ရင် ရုပ်နဲ့နာမ်ရဲ့ အလွန်နက်ရှိုင်းတဲ့ "ရောင်ပြန်ဟပ်မှု" (Reflection) ဖြစ်စဉ်တစ်ခု ဖြစ်နေတာကို တွေ့ရပါတယ်။
ဒီဖြစ်စဉ်ကို နားလည်ဖို့အတွက် ဦးစွာပထမ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်၊ ဓမ္မသင်္ဂဏီပါဠိတော်မှာ လာရှိတဲ့ "ပသာဒရုပ်" (Sensitive Matter) အကြောင်းကို နည်းနည်းလောက် ဉာဏ်ကွန်မြူးကြည့်ရအောင်။ မြတ်စွာဘုရားရှင်က ရုပ်တရား (၂၈) ပါးကို ဟောကြားရာမှာ "ပသာဒရုပ် (၅) ပါး" ကို ထည့်သွင်းဟောကြားခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီအထဲမှာ မျက်စိအကြည်ဓာတ်ကို "စက္ခုပသာဒ" လို့ ခေါ်ပါတယ်။
ပါဠိတော်မှာ -
"ကတမံ တံ ရူပံ စက္ခုပသာဒေါ? ယံ စက္ခုနိ အဿိတံ ဘူတပ္ပသာဒံ၊ ယေန ရူပံ သနိဒဿနံ သပ္ပဋိဃံ ပဿတိ။"
အဓိပ္ပာယ်ကတော့ -
စက္ခုပသာဒေါ - စက္ခုပသာဒ (မျက်စိအကြည်ဓာတ်) ဟူသည်၊ ကတမံ တံ ရူပံ - အဘယ်နည်း။ ယံ - အကြင်ရုပ်သည်၊ စက္ခုနိ - မျက်စိ၌၊ အဿိတံ - မှီ၍တည်၏။ ယေန - အကြင် မျက်စိအကြည်ဓာတ်ဖြင့်၊ သနိဒဿနံ - မြင်အပ်သော၊ သပ္ပဋိဃံ - (မျက်စိအကြည်ကို) လာရောက် ထိခိုက်တတ်သော၊ ရူပံ - ရူပါရုံ (အဆင်း) ကို၊ ပဿတိ - မြင်၏။
ဒကာကြီး ဒကာမကြီးတို့ရေ... ဒီနေရာမှာ "ပသာဒ" ဆိုတဲ့ စကားလုံးရဲ့ အဓိပ္ပာယ်က "ကြည်လင်ခြင်း" (Clarity/Transparency) ဖြစ်ပါတယ်။ ကြည့်မှန်တစ်ချပ် ကြည်လင်နေမှ ပုံရိပ်ကောင်းကောင်း ထင်သလို၊ ဦးဇင်းတို့ရဲ့ မျက်စိအကြည်ဓာတ် (Optical Sensitivity) ကလည်း ကြည်လင်နေမှ အာရုံကို ကောင်းကောင်း ဖမ်းယူနိုင်တာပါ။ ဓာတ်တော်တစ်ဆူကို ဖူးမြော်လိုက်တဲ့အခါ ဘာဖြစ်သွားလဲဆိုတော့... ဓာတ်တော်ဆိုတာ "သုဘနိမိတ္တ" (တင့်တယ်သော အာရုံ) ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီ တင့်တယ်ကြည်လင်တဲ့ အာရုံက ဒကာကြီးတို့ရဲ့ "စက္ခုပသာဒ" ကို လာထိခိုက်တယ်။ အဲဒီအခါမှာ "စက္ခုဝိညာဉ်" (မြင်သိစိတ်) ဖြစ်ပေါ်လာတယ်။ အဲဒီစိတ်ဟာ သဒ္ဓါတရားနဲ့ ယှဉ်တဲ့အတွက် "ကုသိုလ်စိတ်" ဖြစ်ပါတယ်။ အဘိဓမ္မာအရ ကုသိုလ်စိတ်ဖြစ်တဲ့အခါ ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ "စိတ္တဇရုပ်" (စိတ်ကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ရုပ်) တွေ ထွက်လာတယ်။ အဲဒီရုပ်တွေက ပေါ့ပါးတယ် (လဟုတာ)၊ နူးညံ့တယ် (မုဒုတာ)၊ ကြည်လင်တယ်။ ဒါကြောင့် ဓာတ်တော်ဖူးရင် ကိုယ်ပါ ပေါ့ပါးသွားတာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီသဘောတရားကိုပဲ ခေတ်သစ် ဦးနှောက်နဲ့ အာရုံကြော သိပ္ပံပညာ (Neuroscience) ဘက်ကနေ လှမ်းကြည့်လိုက်ရင် ပိုပြီး အံ့ဩစရာ ကောင်းပါတယ်။ ဦးဇင်းတို့ ဦးနှောက်ထဲမှာ လျှပ်စစ်လှိုင်း (Brain Waves) တွေ အမြဲတမ်း စီးဆင်းနေတယ်။ အဓိက (၄) မျိုး ရှိတယ်။
၁။ Beta Waves (ဘီတာလှိုင်း): စိတ်ဖိစီးနေချိန်၊ အလုပ်ရှုပ်နေချိန်၊ စကားများနေချိန်မှာ ထွက်တယ်။ (ကြိမ်နှုန်း 13-30 Hz)။
၂။ Alpha Waves (အယ်လ်ဖာလှိုင်း): စိတ်အေးချမ်းနေချိန်၊ သတိရှိလျက်နဲ့ လျော့ရဲနေချိန် (Relaxed Alertness) မှာ ထွက်တယ်။ (ကြိမ်နှုန်း 8-12 Hz)။
၃။ Theta Waves: အိပ်ငိုက်ချိန်၊ တရားအဆင့်မြင့်ချိန်။
၄။ Delta Waves: အိပ်ပျော်နေချိန်။
သာမန်အချိန်မှာ ဦးဇင်းတို့ ရုံးလုပ်ငန်းခွင်မှာ ရှိနေရင် ဦးနှောက်က Beta Waves တွေနဲ့ ပူလောင်နေတယ်။ ဒါပေမယ့် သွာဂတပြတိုက်ထဲကို ဝင်လာပြီး ဓာတ်တော်ခန်းထဲ ရောက်သွားတဲ့အချိန်၊ ဓာတ်တော်လေးတွေရဲ့ ရောင်ခြည်တော် (သို့မဟုတ်) ကြည်လင်မှုကို စူးစိုက်ကြည့်လိုက်တဲ့အချိန်မှာ ဦးနှောက်လှိုင်းက Beta ကနေ Alpha ကို ချက်ချင်း ကူးပြောင်းသွားပါတယ်။ Alpha Wave ဆိုတာ "Flow State" (စီးမျောမှု) ရဲ့ တံခါးပေါက်ပါပဲ။ အဲဒီအချိန်မှာ သွေးဖိအား ကျသွားတယ်၊ နှလုံးခုန်နှုန်း မှန်သွားတယ်၊ Cortisol (စိတ်ဖိစီးမှု ဟော်မုန်း) တွေ ကျဆင်းသွားတယ်။ ဒါဟာ ဘုရားဟောတဲ့ "ပဿဒ္ဓိ" (ကိုယ်စိတ် ငြိမ်းအေးခြင်း) ကို သိပ္ပံစက်ကိရိယာနဲ့ တိုင်းတာပြတာပါပဲ။
ဒီအချက်ကို သက်သေပြဖို့အတွက် ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်ရဲ့ မှတ်တမ်းတစ်ခုဖြစ်တဲ့ Case-B216 (Biological Response Case) ကို ပြောပြချင်ပါတယ်။ (ဒါက လူနာမည် အမှန်မဟုတ်ဘဲ ကုဒ်နံပါတ်နဲ့ ပြောတာပါ)။ ဖြစ်စဉ်က ၂၀၂၄၊ မတ်လတုန်းကပါ။ အလှူရှင် ဒကာမကြီးတစ်ယောက် ရောက်လာတယ်။ သူက ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်ဆိုတော့ အမြဲတမ်း ဖုန်းတွေ၊ အလုပ်တွေနဲ့ စိတ်ဖိစီးမှု (Stress) အရမ်းများနေတဲ့သူ။ ရောက်လာတုန်းက မျက်နှာက နီနေတယ်၊ စကားပြောတာ မြန်တယ်၊ လက်တွေက တုန်နေတယ်။ "ဦးဇင်း... တပည့်တော် ခေါင်းတွေ ကိုက်နေတယ်၊ စိတ်တွေ မငြိမ်ဘူး" လို့ လျှောက်တယ်။
ဦးဇင်းက သူ့ကို တရားမဟောသေးဘူး။ "ဒကာမကြီး... ဓာတ်တော်တိုက်ထဲမှာ ၁၅ မိနစ်လောက် ဘာမှမပြောဘဲ ဓာတ်တော်ကိုပဲ ထိုင်ကြည့်နေလိုက်ပါ" လို့ ပြောပြီး Room 1 (Main Relic Chamber) ထဲကို ပို့လိုက်တယ်။ အဲဒီအခါမှာ ဦးဇင်းတို့ ဝန်ထမ်းတွေက Template T112 (Relic Inspection & Condition Log) ကို အသုံးပြုပြီး ဓာတ်တော်ကြုတ်ရဲ့ အခြေအနေကို ကြိုတင် စစ်ဆေးထားပြီး ဖြစ်ပါတယ်။ T112 ဆိုတာ ပုံမှန်အားဖြင့် ဓာတ်တော် ပျက်/မပျက် စစ်တဲ့ မှတ်တမ်းပါ။ ဒါပေမယ့် ဒီနေရာမှာ T112 ရဲ့ အခန်းကဏ္ဍက တခြားပါ - "မှန်ကြည်လင်မှု ရှိမရှိ" (Glass Clarity)၊ "မီးအလင်းရောင် မျှတမှု ရှိမရှိ" (Lighting Balance) ဆိုတာကိုပါ စစ်ဆေးတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ဧည့်သည်ရဲ့ "စက္ခုပသာဒ" ကို အနှောင့်အယှက် မဖြစ်စေချင်လို့ပါ။ မှန်မှာ ဖုန်တွေ ကပ်နေရင်၊ မီးက စူးနေရင် ဒကာမကြီးရဲ့ Alpha Wave တက်မှာ မဟုတ်ဘူး။ ဒေါသစိတ် (Domanassa) ဝင်လာမှာ။
၁၅ မိနစ် ကြာတော့ ဒကာမကြီး ပြန်ထွက်လာတယ်။ အခြေအနေက လုံးဝ ပြောင်းလဲသွားတယ်။ မျက်နှာက အေးဆေးတည်ငြိမ်နေတယ်။ အသက်ရှူသံ မှန်နေတယ်။ "အရှင်ဘုရား... တပည့်တော် ခေါင်းကိုက်တာ ပျောက်သွားသလိုပဲ၊ ဓာတ်တော်လေးတွေက ရောင်ခြည်ထွက်နေသလို ခံစားရတယ်" လို့ ပြောတယ်။ တကယ်တော့ ဓာတ်တော်က ရောင်ခြည်လွှတ်တာ ဖြစ်နိုင်သလို၊ သူ့ရဲ့ "ပသာဒရုပ်" က ကြည်လင်သွားလို့၊ သူ့ဦးနှောက်က Alpha State ရောက်သွားလို့ မြင်ကွင်းတွေက ကြည်လင်တောက်ပ (High Definition) ဖြစ်သွားတာလည်း ပါပါတယ်။
ဒီဖြစ်စဉ်ကို အခြေခံပြီးတော့ ဦးဇင်းတို့ သွာဂတ မူဝါဒ (Policy Book) မှာ အရေးကြီးတဲ့ အချက်တစ်ချက် ထည့်သွင်းထားပါတယ်။ အဲဒါကတော့ Policy 4 (Preservation Standards) ရဲ့ Article 4.1 (Environmental Control for Peace) ပါပဲ။ များသောအားဖြင့် ပြတိုက်တွေမှာ Environmental Control ဆိုတာ ဓာတ်တော် မပျက်စီးအောင် အပူချိန် (Temperature) နဲ့ စိုထိုင်းဆ (Humidity) ကို ထိန်းတာပါ။ ဒါပေမယ့် သွာဂတမှာတော့ အဲဒီထက် ပိုပါတယ်။
Article 4.1 မှာ -
"ဓာတ်တော်ခန်းများသည် ဧည့်သည်များ၏ စိတ်တည်ငြိမ်မှု (Mental Calmness) ကို အထောက်အကူ ပြုစေရန် အသံဆူညံသံ (Noise Level) ကို 40 Decibels အောက်တွင် ထားရှိရမည်။ အလင်းရောင်သည် မျက်စိမစူးစေဘဲ ဓာတ်တော်ကို ထင်ရှားစေသော Warm Light (3000K) ဖြစ်ရမည်" လို့ ပြဋ္ဌာန်းထားပါတယ်။
ဒါဟာ ဘာကြောင့်လဲ။ ပတ်ဝန်းကျင် အနေအထား (Environment) ဟာ "ပသာဒရုပ်" ပေါ်ကို တိုက်ရိုက် သက်ရောက်မှု ရှိလို့ပါ။ ဆူညံသံ ကြားနေရရင် "သောတပသာဒ" (နားအကြည်) က တုန်လှုပ်မယ်။ မီးရောင် စူးနေရင် "စက္ခုပသာဒ" က ပင်ပန်းမယ်။ အဲဒီလို ပသာဒတွေ ပင်ပန်းနေရင် (Stress on Sense Bases)၊ ဦးနှောက်က Beta Wave ကနေ မဆင်းနိုင်တော့ဘူး။ ဒါကြောင့် ဦးဇင်းတို့ ဝန်ထမ်းတွေက နေ့တိုင်း T112 ဇယားနဲ့ မှန်တွေလိုက်သုတ်၊ မီးတွေ လိုက်စစ်နေတာဟာ သာမန် သန့်ရှင်းရေး လုပ်နေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဧည့်သည်တွေရဲ့ စိတ်နှလုံးငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် "Alpha Wave Generator" (စိတ်ငြိမ်းချမ်းမှု စက်ကွင်း) ကို ပြင်ဆင်ပေးနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် ဒီနေ့ တရားနာပရိတ်သတ်ထဲက ဒကာကြီးတစ်ယောက်က "အရှင်ဘုရား... တပည့်တော်တို့ အိမ်က ဘုရားစင်မှာရော ဒီလို စိတ်ငြိမ်အောင် ဘယ်လို လုပ်ရမလဲ" လို့ မေးစရာ ရှိပါတယ်။
အဖြေကတော့ "Clear Clarity, Clear Mind" (မှန်ကြည်မှ စိတ်ကြည်မည်) ပါပဲ။
၁။ အိမ်က ဘုရားစင်၊ ဓာတ်တော်ကြုတ်တွေကို ဖုန်မတင်ပါစေနဲ့။ ဖုန်ဆိုတာ အဘိဓမ္မာသဘောအရ "အညစ်အကြေး" (Impurity) ပါ။ အဲဒါက ပသာဒရုပ်ကို ညစ်နွမ်းစေတယ်။
၂။ မီးအလင်းရောင်ကို မျှတအောင် ထားပါ။ အရောင်စုံ မီးတွေ တဖျပ်ဖျပ် လင်းနေတာထက်၊ ငြိမ်သက်တဲ့ အလင်းရောင်က Alpha Wave ကို ပိုဖြစ်စေပါတယ်။
၃။ ဘုရားရှိခိုးတဲ့အခါ "ငါ ဒီဓာတ်တော်ကို ကြည့်ပြီး စိတ်ကို အနားပေးမယ်" ဆိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက် (Intention) ထားပါ။
နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ ပြောချင်တာကတော့... မြတ်စွာဘုရားရှင်ရဲ့ ဓာတ်တော်မွေတော်များ ဆိုတာ ဗုဒ္ဓနုဿတိ (ဘုရားကို အောက်မေ့ခြင်း) ကို ဖြစ်စေတဲ့ အရာဝတ္ထုတွေ ဖြစ်သလို၊ သိပ္ပံနည်းကျ ကြည့်ရင်လည်း လူသားတွေရဲ့ စိတ်ဖိစီးမှုကို ကုစားပေးနိုင်တဲ့ "Therapeutic Anchors" (ကုထုံးဆိုင်ရာ ကျောက်ဆူးများ) ဖြစ်ပါတယ်။ ဒကာကြီး ဒကာမကြီးတို့ရဲ့ "စက္ခုပသာဒ" အကြည်ဓာတ်လေးတွေကို ဓာတ်တော်မြတ်တွေနဲ့ ထိတွေ့ပေးခြင်းအားဖြင့်၊ ပူလောင်နေတဲ့ Beta လှိုင်းတွေ ချုပ်ငြိမ်းပြီး၊ အေးချမ်းတဲ့ Alpha လှိုင်းတွေနဲ့အတူ နိဗ္ဗာန်ရွှေပြည်အထိ မျက်မှောက်ပြုနိုင်တဲ့ သူတော်ကောင်းတွေ ဖြစ်ကြပါစေကုန် သတည်း။
"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု"
"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု"
"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု"
သာဓု... သာဓု... သာဓု။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
နေ့စွဲ - ၄ ဩဂုတ်လ ၂၀၂၂
