"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ" (၃) ကြိမ်။
အနန္တောအနန္တငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့ -
"နမော ဗုဒ္ဓဿ" - သစ္စာလေးပါး မြတ်တရားကို ပိုင်းခြားထင်ထင် သိမြင်တော်မူသော ရှင်တော်မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးအား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
"နမော ဓမ္မဿ" - မဂ်လေးတန်၊ ဖိုလ်လေးတန်၊ နိဗ္ဗာန် ပရိယတ် ဆယ်ပါးသော တရားတော်မြတ်အား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
"နမော သံဃဿ" - မဂ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဖိုလ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဤ ရှစ်ပါးသော အရိယာ သံဃာတော်မြတ်အား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
"နမော မာတာပိတုဿ" - မိဘနှစ်ပါးအား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
"နမော အာစရိယဿ" - ဝိပဿနာ ဉာဏ်မျက်စိနှစ်ကွင်း အလင်းရအောင် သစ္စာလေးပါးတရားတော်နှင့် ကုသပေးတော်မူသော ကျေးဇူးတော်ရှင် မိုးကုတ်ဆရာတော်ဘုရားကြီးနှင့် မုံလယ်ဆရာတော်ဘုရားကြီးအား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
သာဓု... သာဓု... သာဓု...။
ယနေ့ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၆ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ တော်သလင်းလပြည့်ကျော် (၁၄) ရက်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ (၂၄) ရက်၊ စနေနေ့။
ဒီနေ့မှာတော့ ဦးဇင်းတို့ရဲ့ "Applied Psychology" စီးရီးထဲက အပိုင်း (၅) ဖြစ်တဲ့ "ဓာတ်တော်နှင့် အနုပညာ" (Relics and Art) ခေါင်းစဉ်ကို ဆွေးနွေးပါမယ်။ အထူးသဖြင့် ဒီနေ့ တင်ဆက်မှုမှာတော့ အဆောက်အအုံ ပုံစံထုတ်တဲ့ အင်ဂျင်နီယာတစ်ယောက်လို Architectural Blueprint (အဆောက်အအုံ ပုံစံထုတ်ခြင်း) ပုံစံနဲ့ ချဉ်းကပ်ကြည့်ပါမယ်။
ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်ကို "ပြတိုက်" လို့ ခေါ်ပေမယ့်၊ တကယ်တမ်းကျတော့ ဒါဟာ "Vimana" (ဗိမာန်) တစ်ခုပါပဲ။ ဧည့်သည်တစ်ယောက် ဒီတံခါးပေါက်ကနေ ဝင်လာပြီး ပြန်ထွက်သွားတဲ့အချိန်အထိ၊ သူတို့ရဲ့ စိတ်အာရုံကို ဘယ်လို တည်ဆောက်မလဲ (Constructing the Mind) ဆိုတာဟာ အနုပညာ (Art) နဲ့ ဗိသုကာ (Architecture) ရဲ့ အလုပ် ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကို ခေတ်သစ်ပညာရပ်မှာ "Environmental Aesthetics" (ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ အလှတရားနှင့် စိတ်ပညာ) လို့ ခေါ်ပါတယ်။
ဒီအယူအဆကို မြတ်စွာဘုရားရှင်က ခုဒ္ဒကနိကာယ်၊ ဝိမာနဝတ္ထုပါဠိတော် မှာ အင်မတန် ထင်ရှားစွာ ဟောကြားခဲ့ပါတယ်။ နတ်ပြည်က နတ်သား နတ်သမီးတွေရဲ့ ဗိမာန်တွေဟာ ရွှေတွေ၊ ကျောက်သံပတ္တမြားတွေနဲ့ တန်ဆာဆင်ထားတယ် ဆိုတာ "ကြွားဝါဖို့" မဟုတ်ပါဘူး။ သူတို့ရဲ့ "ကုသိုလ်စိတ်" (Wholesome Mind) က ထွင်းထုလိုက်တဲ့ အနုပညာ လက်ရာတွေ ဖြစ်ပါတယ်။
ပါဠိတော် တစ်ခုကို Blueprint (ပုံစံကြမ်း) အနေနဲ့ ကြည့်ရအောင် -
"ကေန တေ တာဒိသော ဝဏ္ဏော၊ ကေန တေ ဣဓမိဇ္ဈတိ။ ... ပီတဝတ္ထာ ပီတဓဇာ၊ ပီတာလင်္ကာရဘူသိတာ။"
(ခုဒ္ဒကနိကာယ်၊ ဝိမာနဝတ္ထု၊ ပီတဝိမာနဝတ္ထု)
အဓိပ္ပာယ်က - "အို နတ်သား... သင့်ဗိမာန်သည် အဘယ်ကုသိုလ်ကြောင့် ရွှေရောင်ဝင်းနေသနည်း။ အဝတ်တန်ဆာ၊ တံခွန်ကုက္ကား အားလုံးသည် ရွှေရောင် (Yellow/Golden) ဖြစ်နေပါသနည်း။" (အဖြေကတော့ - ဘုရားရှင်ကို ရွှေရောင် ပန်းလေး ၄ ပွင့် လှူခဲ့သော ကုသိုလ်ကြောင့် ဖြစ်သည်)။
ဒီနေရာမှာ "အရောင်" (Color) နဲ့ "ဒီဇိုင်း" (Design) ဟာ စိတ်ရဲ့ ကြည်လင်မှုကို ထင်ဟပ်စေတဲ့ သင်္ကေတ (Symbol) တွေ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီ Concept ကို လက်တွေ့ ဘယ်လို အသက်သွင်းမလဲ။ ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်မှာ မကြာသေးမီက ကြုံခဲ့ရတဲ့ Case-A267 (The Neon Shrine Crisis) ကို ပြောပြချင်ပါတယ်။
ဖြစ်စဉ် (The Design Flaw):
ပြတိုက်ရဲ့ အဓိက ဓာတ်တော်ခန်းမဆောင်အတွက် အလှူရှင် တစ်ယောက် ပေါ်လာတယ်။ "ဦးမောင်" (အမည်လွှဲ) ပေါ့။ ဦးမောင်က စေတနာ အရမ်းထက်သန်တယ်။ သူက ပြောတယ် - "ဦးဇင်း... တပည့်တော် ဓာတ်တော်စင်ကို ခေတ်မီမီ လှူချင်တယ်။ LED မီးရောင်စုံတွေ တပ်မယ်။ နောက်ခံကို အနီရောင်၊ အစိမ်းရောင် မီးတွေ မှိတ်တုတ်မှိတ်တုတ် လုပ်မယ်။ ဒါမှ ဓာတ်တော်တွေက ပိုထင်ရှားမှာ" တဲ့။
ဦးဇင်း စိတ်ညစ်သွားတယ်။ စေတနာကိုတော့ သာဓုခေါ်ပေမယ့်၊ ဒီ "ဒီဇိုင်း" က ပြဿနာ ရှိတယ်။ Environmental Aesthetics အရ မီးရောင်စုံတွေ၊ မှိတ်တုတ်မှိတ်တုတ်တွေဟာ လူရဲ့ စိတ်ကို "Excitement" (စိတ်လှုပ်ရှားမှု) ဖြစ်စေပေမယ့် "Peace" (ငြိမ်းချမ်းမှု) မပေးနိုင်ဘူး။ ဓာတ်တော်တိုက်ဆိုတာ Disco ရုံ မဟုတ်ဘူးလေ။
အဲဒီမှာ ဦးဇင်းက Policy 6, Article 6.1 (Aesthetic Integrity & Serenity Standards) ကို ကိုင်စွဲပြီး Template T206 (Artistic Donation Review Blueprint) ကို ထုတ်သုံးလိုက်ပါတယ်။ T206 ဟာ အဆောက်အအုံ ပုံစံထုတ်တဲ့ စစ်ဆေးလွှာပါပဲ။
The Blueprint Session (ပုံစံထုတ် ညှိနှိုင်းခန်း):
ဦးဇင်းက ဦးမောင်ကို ငြင်းမလွှတ်ပါဘူး။ သူ့ကို ဒီဇိုင်းဆွဲတဲ့ စားပွဲမှာ ထိုင်ခိုင်းပြီး T206 ရဲ့ Pillar (တိုင်) (၃) တိုင်ကို ရှင်းပြတယ်။
Pillar 1: Functionality (လုပ်ငန်းသဘော)
- "ဒကာကြီး... ဧည့်သည်တွေ ဒီနေရာကို လာတာ 'ကခုန်ဖို့' လား၊ 'တရားထိုင်ဖို့' လား။" (ဦးမောင်: တရားထိုင်ဖို့ပါ ဘုရား။)
- "တရားထိုင်တဲ့သူရဲ့ စိတ်ကို ငြိမ်စေချင်ရင်၊ ပတ်ဝန်းကျင်က ဆူညံ (Visual Noise) နေလို့ မရဘူး။ မီးရောင်စုံက မျက်စိနောက်စေတယ်။"
Pillar 2: Doctrinal Consistency (ဓမ္မနှင့် ညီညွတ်မှု)
- "ဝိမာနဝတ္ထုထဲမှာ နတ်ဗိမာန်တွေက 'ပဘဿရ' (အရောင်တောက်ပ) ပေမယ့်၊ 'ဝိက္ခိတ္တ' (ပျံ့လွင့်) တာ မပါဘူး။ ရွှေရောင်၊ ငွေရောင်၊ ပုလဲရောင် စတဲ့ သဘာဝ အရောင်တွေကမှ စိတ်ကို ကြည်စေတာ။ နီယွန်မီးတွေက လောဘ ဒေါသကို ဆွပေးသလို ဖြစ်နေတယ်။"
Pillar 3: Sustainability (ရေရှည်ခံမှု)
- "မီးလုံးတွေ အများကြီး တပ်ရင် အပူချိန် တက်မယ်။ အပူချိန်တက်ရင် ဓာတ်တော်တွေ ထိခိုက်မယ်။"
The Redesign (ဒီဇိုင်း ပြင်ဆင်ခြင်း):
ဦးဇင်းက သူ့ကို ပုံစံသစ် တစ်ခု ဆွဲပြလိုက်တယ်။ "မီးရောင်စုံ အစား၊ 'Warm White' (ရွှေဝါရောင်နု) မီးကို သုံးမယ်။ နောက်ခံကို မှိတ်တုတ်မှိတ်တုတ် မလုပ်ဘဲ၊ ရှေးဟောင်း ပုဂံခေတ် ပန်းတော့လက်ရာ (Stucco) တွေနဲ့ တန်ဆာဆင်မယ်။ ဒါဆိုရင် ဒကာကြီး လိုချင်တဲ့ 'ခမ်းနားမှု' လည်း ရမယ်၊ ပြတိုက် လိုချင်တဲ့ 'ငြိမ်းချမ်းမှု' လည်း ရမယ်။"
ဦးမောင်က ပုံစံသစ်ကို မြင်တော့ သဘောကျသွားတယ်။ "ဟာ... ဟုတ်သားပဲ ဘုရား။ ဒီအရောင်က ပိုပြီး ခန့်ညားတယ်။ ကြည့်လိုက်တာနဲ့ စိတ်အေးသွားတယ်" တဲ့။
အခု အဲဒီ ဓာတ်တော်စင် ပြီးသွားပြီ။ လာဖူးတဲ့သူတိုင်းက "ဘုရား... ဒီနေရာရောက်ရင် စိတ်ထဲမှာ အေးခနဲ ဖြစ်သွားတယ်" လို့ ပြောကြတယ်။ အဲဒါ Environmental Aesthetics ရဲ့ အောင်မြင်မှုပါပဲ။
ဒကာကြီး ဒကာမကြီးတို့... "အနုပညာ" (Art) ဆိုတာ အလှသက်သက် မဟုတ်ပါဘူး။ "စိတ်ကို ပြုပြင်ပေးတဲ့ ကိရိယာ" (Tool for Mind Shaping) ပါ။ ကိုယ့်အိမ်မှာ ဘုရားစင် ပြင်ရင်ပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊ ဧည့်ခန်း ပြင်ရင်ပဲ ဖြစ်ဖြစ် ဒီ Blueprint ကို သုံးပါ။
၁။ Space (နေရာလပ်): ပစ္စည်းတွေ အရမ်း မရှုပ်ပါစေနဲ့။ နေရာလပ် (Void) ရှိမှ စိတ်က နားလို့ရတာ။
၂။ Light (အလင်းရောင်): စူးရှတဲ့ အလင်းထက်၊ မျှတတဲ့ အလင်းကို သုံးပါ။
၃။ Nature (သဘာဝ): ပန်းလေးတွေ၊ သစ်ပင်လေးတွေ ထည့်ပါ။ သဘာဝက စိတ်ကို ကုစားပေးပါတယ်။
နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့... ဝိမာနဝတ္ထုမှာ နတ်သားတွေက ကုသိုလ်ကြောင့် ဗိမာန်ရကြတယ်။ ဦးဇင်းတို့ လူသားတွေကတော့ ကိုယ့်ပတ်ဝန်းကျင် ဗိမာန်ကို "ပညာ" နဲ့ ဖန်တီးယူရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အားလုံးသော ဒကာကြီး ဒကာမကြီးတို့သည် မိမိတို့၏ ဘဝအိမ်ဂေဟာများကို သာသနာ့အငွေ့အသက်၊ အနုပညာ အမြုတေတို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်ပြီး၊ မြင်ရသူတိုင်း စိတ်ချမ်းသာမှု ရစေမယ့် "လူ့ဘုံက နတ်ဗိမာန်" လေးတွေ ဖန်တီးနိုင်ကြပါစေ ကုန်သတည်း။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု။
သာဓု... သာဓု... သာဓု...။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum
နေ့စွဲ - ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ (၂၄) ရက်
