Dec 13, 2022 ဓာတ်တော်ထဲက Chemistry (၁၂) - နူကလီးယား ဓာတုဗေဒနှင့် ရုပ်ဒြပ်သဘော (Nuclear Chemistry & Matter) နိကာယ်: အဘိဓမ္မပိဋက – ရူပက္ခန္ဓာ (ရုပ်တရားတို့၏ အသေးဆုံးမှုန်) ခေတ်သစ်သိပ္ပံ: Nuclear Chemistry & Quantum Stability (နူကလီးယား ဓာတုဗေဒနှင့် ကွမ်တမ်တည်ငြိမ်မှု) Case Study: Case-X347 (Pseudo-scientific Testing Incident) Template/Policy: Template T115 (Relic Physical Condition Log) / Policy 4, Art. 4.2 (Scientific Preservation)
Day 347
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
ဘုရားရှိခိုးရောင်တော်ဖွင့် ဝန္ဒနာဂါထာ
ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော မဟာသရီရဓာတုယော ဝန္ဒနံ ကရောမိ ၊ ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော ဥဘတော ဟတ္ထေ ဓာရေန္တော ပသန္နစိတ္တော၊သက္ကစ္စံ ပူဇံ ကရောမိ၊ ဂရုကရောန္တော နမာမိ။ ဣမာ ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော သဒ္ဓါ‑ပသာဒေန ပူဇေမိ၊ အဓိဋ္ဌာန‑ပရမိယာ လဒ္ဓါ၊မယာ ရက္ခိတာ သုပ္ပတိဋ္ဌိတာ။ ဣမာ ဓာတုယော ဣဓ ပတိဋ္ဌိတာ သွာဂတ နာမ ဝိဟာရေ၊ တာသံ ရက္ခဏ‑ဂေါပန‑ပရိဟာရ‑ကရဏံ ၊ မယာ ဘိက္ခု ဓမ္မသာမိ သိရိဒန္တမဟပါလက နာမ သက္ကစ္စံ ပဝတ္တတိ။
ယာ ဒိသာ လောကဓာတူသု ၊ ဗုဒ္ဓါနုဘာဝေန ဇောတန္တိ၊ တာဒိသေန အနုဘာဝေန ဣမာ ဓာတုယော သုပ္ပရိဂ္ဂဟိတာ။ ဗုဒ္ဓဿ ဓမ္မဿ သံဃဿ အနုဘာဝေန၊ မာတာပိတု အာစရိယဂုဏေန စ၊ သဗ္ဗေ သတ္တာ သုခိတာ ဟောန္တု၊ သဗ္ဗေ ဘယာ ဝိမုစ္စန္တု၊ သဗ္ဗေ သောကာ တရန္တု စ။
နမော ဗုဒ္ဓဿ၊ နမော ဓမ္မဿ၊ နမော သံဃဿ၊ နမော မာတာပိတုဿ၊ နမော အာစရိယဿ။
အနုမြူသော်မှ စွမ်းအင်အပြည့် ရှိသကဲ့သို့၊ မြတ်စွာဘုရား၏ ဓာတ်တော်မြတ်တို့သည် သေးငယ်သော်လည်း မဟာကရုဏာတော် စွမ်းအင်အပြည့် ကိန်းဝပ်နေပါသည်၊ ဓာတ်သဘောတရား၏ နက်နဲမှုကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့ သူတော်ကောင်းတို့။
ယနေ့ ဒီဇင်ဘာလ ၁၃ ရက်နေ့သည် ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်၏ နှစ်စဉ် ဟောကြားမြဲဖြစ်သော "ဓာတ်တော်ထဲက Chemistry" အစီအစဉ်၏ (၁၂) ပိုင်းမြောက်၊ နိဂုံးပိုင်းသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနေ့ခေါင်းစဉ်ကတော့ အလွန်နက်နဲပြီး စိတ်ဝင်စားဖို့ကောင်းတဲ့ "နူကလီးယား ဓာတုဗေဒ" (Nuclear Chemistry) ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ လူတွေက ဓာတ်တော်တွေကို ဖူးမြော်တဲ့အခါ "ကျောက်ခဲလေးတွေ၊ အရိုးစလေးတွေပါလား" လို့ ရိုးရိုးလေး မြင်တတ်ကြပေမယ့်၊ အဘိဓမ္မာ သဘောအရရော၊ ခေတ်သစ်သိပ္ပံ သဘောအရပါ ကြည့်မယ်ဆိုရင် သေးငယ်တဲ့ အရာဝတ္ထုတွေထဲမှာ ကြီးမားတဲ့ စွမ်းအင်တွေ ကိန်းအောင်းနေတယ်ဆိုတာ တွေ့ရှိရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီနေရာမှာ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်တော်လာ ရုပ်တရားတို့ရဲ့ အဖွဲ့အစည်းဖြစ်တဲ့ "ကလာပ်" (Kalapa) အကြောင်းကို ဦးဇင်းတို့ အာရုံပြုကြည့်ရအောင်။ ဘုရားရှင်က ရုပ်တရားတွေကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာတဲ့အခါ အသေးဆုံးသော အမှုန်အမွှားကို "အဋ္ဌကလာပ်" (Suddhaṭṭhaka Kalāpa) လို့ ဟောကြားတော်မူပါတယ်။ ဒီကလာပ်တစ်ခုမှာ ပထဝီ၊ အာပေါ၊ တေဇော၊ ဝါယော ဆိုတဲ့ မဟာဘုတ်ကြီးလေးပါးနဲ့ ဝဏ္ဏ (အဆင်း)၊ ဂန္ဓ (အနံ့)၊ ရသ (အရသာ)၊ ဩဇာ (အာဟာရ) ဆိုတဲ့ ဥပါဒါရုပ်လေးပါး ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းထားပါတယ်။ အဘိဓမ္မာမှာ "ရူပံ ဥပ္ပဇ္ဇမာနံ သဟေဝ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ နိရုဇ္ဈမာနံ သဟေဝ နိရုဇ္ဈတိ" လို့ ဆိုပါတယ်။ ရုပ်တရားတွေဟာ အတူတကွ ဖြစ်ကြတယ်၊ အတူတကွ ပျက်ကြတယ်၊ ခွဲခြားလို့ မရဘူးလို့ ဆိုလိုတာပါ။
ပါဠိထဲမှာ ဒီလိုပြောထားတာဟာ ခေတ်သစ်သိပ္ပံရဲ့ "Atom" (အက်တမ်) သဘောတရားနဲ့ အလွန်နီးစပ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဘုရားဟောတဲ့ "ကလာပ်" က ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ သက်သက်မဟုတ်ဘဲ၊ ကံ၊ စိတ်၊ ဥတု၊ အာဟာရ ဆိုတဲ့ အကြောင်းတရားလေးပါးကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတာပါ။ အထူးသဖြင့် ဓာတ်တော်မြတ်တွေမှာ ကိန်းအောင်းနေတဲ့ စွမ်းအင်ဟာ "ကမ္မဇရုပ်" (ကံကြောင့်ဖြစ်သောရုပ်) ရဲ့ အထူးသတ္တိကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်။ ရိုးရိုးအရိုးနဲ့ ဓာတ်တော် မတူတာဟာ ဒီ "Binding Energy" (ဖွဲ့စည်းမှုစွမ်းအင်) ကွာခြားသွားလို့ပါပဲ။
အေး... ဒီအချက်ကို ခေတ်သစ် Nuclear Chemistry (နူကလီးယား ဓာတုဗေဒ) နဲ့ ယှဉ်ကြည့်ရင် ပိုပြီးရှင်းသွားပါလိမ့်မယ်။ အက်တမ်တစ်ခုရဲ့ အလယ်ဗဟိုမှာ Nucleus ရှိပါတယ်။ အဲ့ဒီ Nucleus ထဲမှာ Proton နဲ့ Neutron တွေကို "Strong Nuclear Force" လို့ခေါ်တဲ့ အလွန်ကြီးမားတဲ့အားနဲ့ ဆွဲစည်းထားပါတယ်။ ဒီအားကြောင့် Nucleus ဟာ မပြိုကွဲဘဲ တည်ငြိမ်နေတာပါ။ ဓာတ်တော်မြတ်တွေ နှစ်ပေါင်းထောင်ချီ မပျက်စီးဘဲ တည်တံ့နေတာဟာလည်း ဘုရားရှင်ရဲ့ "အဓိဋ္ဌာန်ပါရမီ" ဆိုတဲ့ Strong Force ကြောင့်လို့ နှိုင်းယှဉ်စဉ်းစားနိုင်ပါတယ်။ နူကလီးယား သိပ္ပံမှာ "Binding Energy per Nucleon" မြင့်မားလေ၊ အဲ့ဒီဒြပ်စင်က တည်ငြိမ်လေ (Stable) ဖြစ်လေပါပဲ။ ဓာတ်တော်တွေဟာ ကမ္ဘာပေါ်မှာ အတည်ငြိမ်ဆုံးသော ဓာတ်ဝတ္ထုတွေ ဖြစ်ကောင်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
ဒီအချက်ကို နားထောင်နေရင်း ကိုယ့်စိတ်ထဲ ဘာဖြစ်နေသလဲဆိုတာကိုလည်း သတိထားကြည့်ပါ။ တချို့က "နူကလီးယား" လို့ ကြားတာနဲ့ ဗုံးပေါက်ကွဲမှာ၊ ရောင်ခြည်သင့်မှာကို ပြေးမြင်တတ်ကြပါတယ်။ တကယ်တော့ Nuclear Chemistry ဟာ စွမ်းအင်ထုတ်လုပ်မှု၊ ဆေးဝါးကုသမှု (Nuclear Medicine) တွေမှာ အလွန်အကျိုးရှိပါတယ်။ ဓာတ်တော်တွေက ထွက်တဲ့ ရောင်ခြည်တော် (Buddha Rays) ဆိုတာ Gamma Ray လို ဖျက်ဆီးတတ်တဲ့ ရောင်ခြည်မဟုတ်ဘဲ၊ စိတ်နှလုံးကို အေးမြစေတဲ့ "မေတ္တာရောင်ခြည်" (Metta Radiation) သာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကို ခွဲခြားနားလည်ဖို့ လိုပါတယ်။
ဒီနေရာမှာ တစ်ချက်လောက် ရပ်ပြီး ကိုယ့်စိတ်ကို ကိုယ် ပြန်ကြည့်ဖို့ လိုလာပါတယ်။ ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်မှာလည်း Case-X347 လို့ မှတ်တမ်းတင်ထားတဲ့ "Pseudo-scientific Testing Incident" (သိပ္ပံနည်းကျယောင်ဆောင်၍ စမ်းသပ်မှု) တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ဖူးပါတယ်။ နိုင်ငံခြားက သုတေသီအဖွဲ့တစ်ဖွဲ့လို့ အမည်ခံထားတဲ့ လူတစ်စု ရောက်လာပြီး၊ သူတို့လက်ထဲမှာ Geiger Counter (ရေဒီယိုသတ္တိကြွမှု တိုင်းတာသည့် စက်) တွေ၊ EMF Meter (လျှပ်စစ်သံလိုက်စက်ကွင်း တိုင်းသည့် စက်) တွေ ကိုင်ဆောင်လာကြပါတယ်။ သူတို့က "ဓာတ်တော်တွေ တကယ်တန်ခိုးရှိရင် စွမ်းအင် (Energy) ထွက်ရမယ်၊ ရောင်ခြည် (Radiation) ထွက်ရမယ်၊ ကျုပ်တို့ တိုင်းကြည့်ချင်တယ်" လို့ တောင်းဆိုပါတယ်။
ဒီလိုအခြေအနေမျိုးမှာ မူဝါဒ (Policy) မရှိဘူးဆိုရင် ဘာဖြစ်သွားမလဲ စဉ်းစားကြည့်ပါ။ သူတို့ကို စိတ်ကြိုက်တိုင်းခွင့်ပေးလိုက်ရင်၊ ဓာတ်တော်တွေကို စက်တွေနဲ့ ထိုးချိန်၊ ကိုင်တွယ်၊ နောက်ဆုံးမှာ "စက်ထဲမှာ ဘာမှမပေါ်ပါဘူး၊ ဒါ ရိုးရိုးအရိုးပါ" ဆိုပြီး သာသနာကို စော်ကားသွားနိုင်ပါတယ်။ ဦးဇင်းတို့က Policy 4, Article 4.2 (Scientific Preservation & Non-invasive Protocol) ကို ချက်ချင်း ကိုင်စွဲလိုက်ပါတယ်။ ဒီမူဝါဒမှာ "ဓာတ်တော်များကို သိပ္ပံနည်းကျ ထိန်းသိမ်းခြင်းသည် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ တည်ရှိမှုကို စောင့်ရှောက်ရန်သာဖြစ်ပြီး၊ တန်ခိုးပြာဋိဟာကို သက်သေပြရန် စမ်းသပ်ခြင်းမျိုးကို ခွင့်မပြု" လို့ အတိအလင်း ပါရှိပါတယ်။
ဦးဇင်းတို့က သူတို့ကို Template T115 (Relic Physical Condition Log) ကို ထုတ်ပြလိုက်ပါတယ်။ "မိတ်ဆွေတို့... ကျွန်တော်တို့မှာ နေ့စဉ်တိုင်းတာနေတဲ့ စာရင်းရှိပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ကျွန်တော်တို့ တိုင်းတာက Temperature (အပူချိန်)၊ Humidity (စိုထိုင်းဆ) နဲ့ Structural Integrity (တည်ဆောက်ပုံ ခိုင်ခံ့မှု) တွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဓာတ်တော်ရဲ့ စွမ်းအင်ဆိုတာ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စက်ကိရိယာတွေ (Geiger Counter) နဲ့ တိုင်းလို့ရတဲ့ ရောင်ခြည်မျိုး မဟုတ်ပါဘူး။ အဲဒါက 'သဒ္ဓါ' နဲ့ 'ပညာ' ဆိုတဲ့ စက်ကိရိယာနဲ့မှ တိုင်းလို့ရတာပါ" လို့ ယဉ်ကျေးစွာ ရှင်းပြပြီး သူတို့ရဲ့ စမ်းသပ်မှုကို တားမြစ်ခဲ့ပါတယ်။
လုပ်ငန်းခွင်ထဲက အတွေ့အကြုံတစ်ခုနဲ့ နှိုင်းကြည့်လိုက်တဲ့အခါ ဒီအချက်က ပိုပြီး ထင်ရှားလာပါတယ်။ သိပ္ပံပညာမှာ "Category Error" (ကဏ္ဍမှားယွင်းမှု) ဆိုတာ ရှိပါတယ်။ ဥပမာ - ကဗျာတစ်ပုဒ်ရဲ့ အလှကို ဓာတ်ခွဲခန်းထဲမှာ ဓာတုဗေဒနည်းနဲ့ ရှာလို့ မရသလိုမျိုးပေါ့။ ဓာတ်တော်ဆိုတာ "Rupakaya" (ရုပ်ခန္ဓာ) ဖြစ်ပေမယ့် "Dharmakaya" (တရားကိုယ်) ကို ကိုယ်စားပြုပါတယ်။ နူကလီးယားဓာတုဗေဒမှာ Mass (ဒြပ်ထု) ကနေ Energy (စွမ်းအင်) ပြောင်းလဲနိုင်တယ် (E=mc²) လို့ အိုင်းစတိုင်းက ပြောခဲ့သလို၊ ဓာတ်တော်မြတ်တွေဟာလည်း ဘုရားရှင်ရဲ့ ရုပ်ဒြပ်ထု (Mass) ကနေ မေတ္တာစွမ်းအင် (Spiritual Energy) အဖြစ် အဆက်မပြတ် ထုတ်လွှတ်ပေးနေတဲ့ "Spiritual Reactor" တွေပါပဲ။
ဒီနေရာမှာ ဒကာကြီးတစ်ယောက်ရဲ့ စိတ်ထဲမှာ မေးခွန်းတစ်ခု ပေါ်လာမယ်လို့ ဦးဇင်း ထင်ပါတယ်။ "ဦးဇင်း... ဒါဆို ဓာတ်တော်တွေက ဘာမှ မထူးခြားဘူးလား" ဆိုတာပါပဲ။ မဟုတ်ပါဘူး။ ထူးခြားပါတယ်။ ဓာတ်တော်တွေ ပွားများလာတာ (Multiplication)၊ အရောင်အဆင်း ပြောင်းလဲတာ (Color Change) တွေဟာ ခေတ်သစ်သိပ္ပံနဲ့ ရှင်းပြဖို့ခက်တဲ့ "Quantum Phenomenon" (ကွမ်တမ်ဖြစ်စဉ်) တွေနဲ့ ဆင်တူပါတယ်။ အမှုန်တစ်ခုက တစ်နေရာတည်းမှာ မဟုတ်ဘဲ နေရာအနှံ့ ရှိနိုင်တာ (Superposition) လိုမျိုး၊ ဓာတ်တော်တွေကလည်း ကြည်ညိုသူရဲ့ စိတ်အခြေအနေပေါ် မူတည်ပြီး ပုံသဏ္ဌာန် အမျိုးမျိုး ပြောင်းလဲနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒါကို ဖမ်းဆုပ်တိုင်းတာဖို့ ကြိုးစားရင် ပျောက်ကွယ်သွားတတ်ပါတယ်။
ဒီအကြောင်းအရာကို ဒီလောက်နဲ့ မထားဘဲ နောက်ဆုံးတစ်ချက် ထပ်စဉ်းစားကြည့်ရအောင်။ နူကလီးယား ဓာတ်ပေါင်းဖို (Nuclear Reactor) တစ်ခုကို ထိန်းသိမ်းရတာ အလွန် အန္တရာယ်များသလို စနစ်ကျဖို့ လိုပါတယ်။ "Critical Mass" မကျော်အောင်၊ အပူချိန် မလွန်ကဲအောင် ထိန်းရပါတယ်။ ဦးဇင်းတို့ ဓာတ်တော်ထိန်းသိမ်းသူတွေ (Custodians) ဟာလည်း "Nuclear Engineer" တွေလိုပါပဲ။ လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟ ဆိုတဲ့ အပူချိန်တွေ မလွန်ကဲအောင်၊ သတိ၊ ဝိရိယ ဆိုတဲ့ Cooling System (အအေးပေးစနစ်) နဲ့ အမြဲ ထိန်းချုပ်နေရပါတယ်။ ဒါမှသာ ဓာတ်တော်တွေကနေ ငြိမ်းချမ်းရေး စွမ်းအင်ကို ဘေးကင်းစွာ ရရှိနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။
နိဂုံးဘက်သို့ သွားမည့် ကူးချက်အနေနဲ့ ပြောရရင်... ဒီနေ့ "ဓာတ်တော်ထဲက Chemistry" (၁၂) ပိုင်းမြောက် နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့၊ ဒကာ ဒကာမတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကိုလည်း "ဓာတ်တော်လောင်း" လေးတွေ ဖြစ်အောင် ပြုပြင်ကြရအောင်။ ကိုယ့်ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ထဲက အက်တမ် (Atom) တိုင်း၊ ကလာပ် (Kalapa) တိုင်းမှာ မေတ္တာဓာတ်၊ ဂရုဏာဓာတ်တွေ ကိန်းအောင်းသွားအောင် ကျင့်ကြံပါ။ တစ်နေ့ကျရင် ကိုယ်သေသွားပြီး အရိုးကျန်ခဲ့ရင်တောင်၊ အဲ့ဒီအရိုးကနေ အေးမြတဲ့ ဓာတ်သဘောလေးတွေ ကျန်ရစ်ခဲ့မယ့် သူတော်ကောင်းတွေ ဖြစ်ကြပါစေ။
ယနေ့ ဟောကြားအပ်သော 'ဓာတ်တော်ထဲက Chemistry (၁၂)' တရားတော်ကို နာယူကြရသော သင်သူတော်ကောင်း အပေါင်းတို့သည် ရုပ်နာမ်နှစ်ပါး၏ သဘောမှန်ကို သိပ္ပံနည်းကျရော၊ ဓမ္မနည်းကျပါ နားလည်သဘောပေါက်နိုင်ကြပါစေ၊ မိမိတို့၏ စိတ်အဏုမြူတွင် ကိန်းအောင်းနေသော ကိလေသာများကို ပညာစွမ်းအင်ဖြင့် ဖြိုခွင်းကာ၊ ငြိမ်းချမ်းသော နိဗ္ဗာန်ဓာတ်ကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.
နေ့စွဲ - ဒီဇင်ဘာ ၁၃၊ ၂၀၂၂
ORCID: 0009-0000-0697-4760
Website:
သာသနာတော်နှင့် သိပ္ပံပညာ ဆက်စပ်မှုများ၊ ဓာတ်တော်မြတ်များ၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ထိန်းသိမ်းမှု နည်းပညာများကို ပိုမိုလေ့လာလိုပါက ဦးဇင်းတို့၏ Facebook Group တွင် လာရောက်ဆွေးနွေး မေးမြန်းနိုင်ပါကြောင်း နွေးထွေးစွာ ဖိတ်ခေါ်အပ်ပါသည်။
